Kalkulator pasyvnoho dokhodu — orenda, dyvidendy, vidsotky

Pasyvnyi dokhid — tse koshty, yaki zarobliayutsya bez aktyvnoi uchasti pratsi: kapital "pratsyuye" zamist vas. Poshyreni dzherela: orenda nerukhomosti, dyvidendy z aktsii ta ETF, vidsotky z depozytiv ta oblihatsii, royalti ta dokhody vid litsenzii. Kalkulator okhoplyuye try naypoширenishi dzherela dlia polskykh investoriv: orendu, dyvidendy ta vidsotky.

Z 2023 roku yedyna forma opodatkuvannia pryvatnoi orendy — paushalnyy podatok (ryczalt). Stavka stanovyt 8,5% na dokhid do 100 000 PLN na rik ta 12,5% na perevyshchennia. Podatok rozrakhovuietsya vid valovykh dokhodiv — vytraty na utrymannia ne vidvikayutsya za paushalnoi skhemy. Kalkulator dozvoliaie obrati obydvi stavky.

Podatok Belky — neofitsiyna nazva 19-vidstotkovoho podatku na dokhody vid kapitalu (art. 30a Zakonu pro PDFO). Vin zastosvuietsya do vidsotky vid bankivskykh depozytiv i oblihatsii ta dyvidendiv z aktsii i investytsiynykh fondiv. Podatok avtomatychno utrymuietsya bankom abo brokerom i ne potrebuie deklaruvannia v richnii podatkoviy zvitnosti dlya polskykh dzherel dokhodu.

Na Varshavskiy fondoviy birzhi (GPW) serednia stavka dyvidendiv u dividendnykh kompaniy z WIG20 ta mWIG40 stanovyt blyzko 3–6% na rik. Mizhnarodni dyvidendni ETF (napr. FTSE All World High Dividend) proponuyut blyzko 3–4%. Stratehii z vysokymy dyvidendamy mozhut davaty 6–10%, ale z vyshchym ryzykom. Bezpechna ta stiiyka stavka — 3,5–4,5% na rik.

Pravylo 4% (z rukhu FIRE) hovoryt, shcho potribno 25 richnoho vitrachannya. Pry 4% richnomu vyvodi portfel istorychno tryvaye 30+ rokiv. Pryklad: vytraty 5 000 PLN/mis. = 60 000 PLN/rik → potribno 1 500 000 PLN kapitalu. Kalkulator pokazuye, skilky heneruye bud-yakyy kapital na misyats pislia podatkiv.

Ni — pry opodatkuvanni za paushalnoi stavkoyu (ryczalt) dokhid vid orendy otsinuietsya okremo i ne vplyvaye na bazys prohresyvnoho PIT. Vin ne perenosyt vas do shkaly 32% ta ne zmenshuye osobystoho neoperekhydnoho minimumu. Tse klyuchova perevaha porivnyano zi starymy zahalnymy pravilamy, de dokhid vid orendy dodavavsa do inshoho dokhodu.

Orenda zabezpechuie stabilnyi hroshovyi potik ta potentsiale zrostannia vartosti, ale potrebuye aktyvnoho upravlinnia, nesе ryzyko pustykh pomeshkan ta ye nelihkvidnoyu. Dyvidendy ye bilsh likhvidnymy, latvye diversyfikovanymy i ne potrebuyut shchodennoho upravlinnia, ale piddayutsya rynkoviy volatylnosti. Bahato investoriv poyednuyut obydva pidkhody: orenda yak "yakir", a dywidendni aktsii yak "zrostayuchyi portfel".

Kalkulator pokazuye nominalni chysti sumy pislia podatkiv — bez korektsii na inflyatsiyu. Dlya dovhostrokovogo planuvannia vidnimat ochikuvanu inflyatsiyu vid nominalnoyi prybutkovosti, shchob otrymaty realnu prybutkovist. Pryklad: stavka depozyt 5%, inflyatsiya 3% → realna prybutkovist 2% na rik. Vykorystovuyte okremy kalkulator inflyatsii abo skladnykh vidsotky dlya modeliuvannia realnoi kupivelnoi spromozhnosti.

Ofitsiinoho minimumu ne isnuye — mozhn pochaty z kilkokh sotenok zlotkh cherez dyvidendni ETF, lystovani na GPW, abo cherez mizhnarodnoho brokera. Odnak pry malomu kapitali komisiyi ta spred mozhut zvesty prybutok nanivet. Na praktysi dotsiltno matyy shchonaymenche 5 000–10 000 PLN, shchob komisiyi ne perevyshchuvaly 1% na operatsiiu. Stratehiya DCA (systema regnliarnoho dokupovuvannia) efektyvna dlya postypovoho narostannya kapitalu.

Richnyi dokhid vid orendy = suma vsikh otrymanykh oplat za orendu protyahom kalendarnoho roku (kasovyi metod — data otrymannia, a ne data narakhuvannia). Zastosuy paushalnu stavku: 8,5% do pershykh 100 000 PLN i 12,5% na perevyshchennia. Misyachni abo kvartelni avansovi platezhi soniat do 20 chysla nastupnoho misyatsya/kvartalu.