Przejdź do treści
Liczbnik
Aktualne na rok 2026Metodologia

Kalkulator optyki — soczewka

Kalkulator optyki pozwala szybko obliczyć odległość obrazu, powiększenie oraz określić, czy obraz jest rzeczywisty czy pozorny. Wystarczy podać ogniskową soczewki i odległość przedmiotu, aby natychmiast otrzymać wyniki oparte na równaniu cienkiej soczewki stosowanym w fizyce i optyce.

Na tej stronie

Jak korzystać z kalkulatora?

Wpisz ogniskową soczewki w mm (dodatnia = skupiająca, ujemna = rozpraszająca) oraz odległość przedmiotu od soczewki w mm. Kalkulator automatycznie obliczy odległość obrazu, powiększenie oraz poda opis rodzaju obrazu.

Przykład obliczenia

Soczewka skupiająca o ogniskowej f = 50 mm, przedmiot w odległości do = 200 mm. Obliczenie: 1/di = 1/50 − 1/200 = 0,02 − 0,005 = 0,015, zatem di = 66,67 mm. Powiększenie: M = −66,67/200 = −0,33 (obraz rzeczywisty, odwrócony, pomniejszony).

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest równanie cienkiej soczewki?

Równanie cienkiej soczewki to 1/f = 1/do + 1/di, gdzie f to ogniskowa, do to odległość przedmiotu, a di to odległość obrazu od soczewki.

Co oznacza ujemna ogniskowa?

Ujemna ogniskowa oznacza soczewkę rozpraszającą (wklęsłą), która zawsze tworzy obraz pozorny, pomniejszony i prosty po tej samej stronie co przedmiot.

Kiedy obraz jest rzeczywisty?

Obraz jest rzeczywisty, gdy odległość obrazu di jest dodatnia — promienie świetlne faktycznie zbiegają się po drugiej stronie soczewki niż przedmiot.

Obraz jest pozorny, gdy di jest ujemne — promienie świetlne rozbiegają się i obraz tworzy się po tej samej stronie co przedmiot (np. w lupie).

Powiększenie M = -di/do. Wartość ujemna oznacza obraz odwrócony, wartość bezwzględna większa od 1 oznacza obraz powiększony.

Gdy odległość przedmiotu równa się ogniskowej (do = f), promienie po przejściu przez soczewkę są równoległe i obraz tworzy się w nieskończoności.

Równanie stosuje się w projektowaniu okularów, aparatów fotograficznych, mikroskopów, teleskopów oraz wszelkich układów optycznych z soczewkami.

Nie — kalkulator oparty jest na modelu cienkiej soczewki, który pomija aberracje sferyczne, chromatyczne i inne niedoskonałości rzeczywistych soczewek.

Obraz odwrócony (powiększenie ujemne) powstaje, gdy przedmiot jest poza ogniskiem soczewki skupiającej. Obraz jest obrócony o 180° względem przedmiotu.

Im bliżej soczewki skupiającej znajduje się przedmiot (ale dalej niż ognisko), tym obraz rzeczywisty jest dalej i bardziej powiększony. Poniżej ogniska obraz staje się pozorny i prosty.

Wyniki mają charakter orientacyjny i opierają się na modelu cienkiej soczewki. Kalkulator nie uwzględnia aberracji optycznych ani grubości soczewki.

  • Kalkulator prawa Ohma (U = I × R)

    Oblicz napięcie, natężenie prądu lub opór elektryczny korzystając z prawa Ohma (U=I×R). Kalkulator liczy też moc elektryczną. Szybko, za darmo, bez rejestracji.

  • Kalkulator zaokrÄ…glania liczb

    Zaokrąglij dowolną liczbę do 1, 2 lub 3 miejsc po przecinku, do całości, dziesiątek, setek lub tysięcy. Darmowy kalkulator matematyczny online.