Kalkulator zachowku spadkowego — ile wynosi zachowek 2026

Zachowek to instytucja prawa spadkowego chroniąca najbliższych członków rodziny spadkodawcy (zstępnych, małżonka, rodziców) na wypadek pominięcia ich w testamencie. Osoba uprawniona, która nie otrzymała należnej części spadku w postaci powołania do spadku, darowizny lub zapisu, może żądać od spadkobierców zapłaty sumy pieniężnej tytułem zachowku.

Zachowek przysługuje zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy — ale tylko tym, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Rodzeństwu i dalszym krewnym zachowek nie przysługuje. Prawo do zachowku nie przysługuje osobie wydziedziczonej, uznanej za niegodną dziedziczenia ani małżonkowi wyłączonemu od dziedziczenia.

Co do zasady zachowek wynosi połowę (1/2) wartości udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Dla osób trwale niezdolnych do pracy oraz małoletnich zstępnych zachowek wynosi dwie trzecie (2/3) tego udziału. Kalkulator stosuje współczynnik 1/2 lub 2/3 w zależności od wskazanej sytuacji.

Najpierw ustala się udział, jaki przypadłby uprawnionemu w dziedziczeniu ustawowym — dzieli się masę spadkową przez liczbę spadkobierców ustawowych. Następnie ten udział mnoży się przez 1/2 (lub 2/3 dla małoletnich i niezdolnych do pracy). Do podstawy obliczenia dolicza się też niektóre darowizny dokonane przez spadkodawcę za życia.

Substrat zachowku (podstawa obliczenia) to wartość czystego spadku powiększona o wartość darowizn i zapisów windykacyjnych doliczanych do spadku zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Od aktywów odejmuje się długi spadkowe. Dopiero od tak ustalonej podstawy oblicza się należny zachowek. Kalkulator przyjmuje wartość spadku podaną przez użytkownika jako podstawę.

Co do zasady do substratu zachowku dolicza się darowizny dokonane przez spadkodawcę, z wyjątkami: nie dolicza się drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych ani darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób niebędących spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku. Darowizny na rzecz uprawnionych dolicza się bez ograniczenia czasowego.

Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem pięciu lat. Termin liczy się od ogłoszenia testamentu (gdy uprawniony został pominięty w testamencie) albo od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy (gdy zachowku żąda się od osoby obdarowanej). Po przedawnieniu spadkobierca może uchylić się od zapłaty.

Nie. Zachowek to roszczenie pieniężne — uprawniony może żądać zapłaty określonej sumy pieniędzy, a nie wydania konkretnych rzeczy ze spadku (np. mieszkania). Strony mogą jednak umownie ustalić inny sposób zaspokojenia roszczenia, np. przeniesienie własności składnika majątku w zamian za zrzeczenie się roszczenia.

Otrzymanie zachowku podlega podatkowi od spadków i darowizn. Najbliższa rodzina (grupa 0: małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo) może korzystać ze zwolnienia po zgłoszeniu nabycia do urzędu skarbowego w ustawowym terminie. W pozostałych przypadkach stosuje się kwoty wolne i stawki właściwe dla grupy podatkowej. Skonsultuj się z doradcą podatkowym.

Nie. Kalkulator podaje orientacyjną wysokość zachowku przy uproszczonych założeniach (równy podział, jeden współczynnik). Rzeczywiste obliczenie wymaga ustalenia kręgu spadkobierców ustawowych, doliczenia darowizn, odjęcia długów i wyceny majątku. W konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem, radcą prawnym lub notariuszem specjalizującym się w prawie spadkowym.