BMI (ang. Body Mass Index, wskaźnik masy ciała) to najprostszy i najpowszechniej stosowany sposób oceny, czy masa ciała jest prawidłowa względem wzrostu. Oblicza się go w kilka sekund, a Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała jednolite normy stosowane na całym świecie.
Wzór na BMI
- BMI = masa ciała (kg) / wzrost (m)²
Przykład: osoba ważąca 75 kg przy wzroście 175 cm: BMI = 75 / (1,75)² = 75 / 3,0625 ≈ 24,5 — wynik w normie.
Normy WHO — tabela
| BMI | Kategoria |
|---|---|
| Poniżej 16,0 | Wygłodzenie (III stopień niedowagi) |
| 16,0–16,9 | Wychudzenie (II stopień niedowagi) |
| 17,0–18,4 | Niedowaga (I stopień) |
| 18,5–24,9 | Waga prawidłowa |
| 25,0–29,9 | Nadwaga |
| 30,0–34,9 | Otyłość I stopnia |
| 35,0–39,9 | Otyłość II stopnia |
| 40,0 i więcej | Otyłość III stopnia (chorobliwa) |
Kiedy BMI myli?
BMI ma kilka istotnych ograniczeń, o których warto wiedzieć:
- Sportowcy i osoby z dużą masą mięśniową: mięśnie ważą więcej niż tłuszcz, więc wytrenowany zawodnik może mieć BMI 27–28 (nadwaga wg skali) przy bardzo niskiej zawartości tkanki tłuszczowej. BMI nie rozróżnia mięśni od tłuszczu.
- Osoby starsze: z wiekiem maleje masa mięśniowa (sarkopenia) przy podobnej wadze — BMI może wyglądać normalnie, a udział tkanki tłuszczowej być zbyt wysoki.
- Różnice etniczne: u osób z Azji ryzyko metaboliczne pojawia się przy niższym BMI (ok. 23–25), dlatego WHO opracowało dodatkowe normy dla tej grupy.
- Rozkład tkanki tłuszczowej: tłuszcz trzewny (brzuszny) jest bardziej szkodliwy niż podskórny — BMI tego nie uwzględnia.
Alternatywy dla BMI
- WHtR (Waist-to-Height Ratio): obwód talii podzielony przez wzrost. Wartość bezpieczna: poniżej 0,5. Lepiej niż BMI prognozuje ryzyko chorób metabolicznych i sercowo-naczyniowych.
- WHR (Waist-to-Hip Ratio): obwód talii / obwód bioder. Norma: <0,85 dla kobiet, <0,90 dla mężczyzn.
- Pomiar tkanki tłuszczowej: fałdomierz, impedancja bioelektryczna (wagi analityczne) lub DEXA — najbardziej precyzyjne metody.
BMI u dzieci
Dla dzieci i młodzieży (do 18 roku życia) nie stosuje się stałych norm BMI — zamiast tego używa się siatek centylowych, które uwzględniają wiek i płeć. Wartości powyżej 85 centyla to nadwaga, powyżej 97 centyla to otyłość.
Informacja orientacyjna. Skonsultuj z lekarzem.
Oblicz swoje BMI i sprawdź normy: Kalkulator BMI online →